भारतीय समाजव्यवस्थेच्या इतिहासात वतनदारी ही संकल्पना महत्त्वाची भूमिका बजावत आली आहे. त्यातही "महार वतन" ही व्यवस्था समाजाच्या एका विशिष्ट वर्गाला शतकानुशतके कशी जखडून ठेवत होती, याचा अभ्यास करताना तत्कालीन सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय परिस्थिती समजून घेणे आवश्यक आहे. सयाजीराव वाघमारे लिखित 'वतनी जमीन, वतनदार आणि सरकार' या पुस्तकाच्या अनुषंगाने आपण महार वतनाची पूर्वपीठिका, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची भूमिका, महार वतन खालसा कायदा (Bombay Inferior Village Watan Abolition Act, 1958) आणि त्यानंतरची परिस्थिती यांचा सखोल अभ्यास करणार आहोत. महार वतनी जमिनी हा केवळ जमीन हक्काचा प्रश्न नाही, तर हा सामाजिक न्यायाचा आणि आत्मसन्मानाचा प्रश्न आहे. आजही हा अन्याय कायम आहे. म्हणूनच, यावर ठोस तोडगा निघावा यासाठी महार समाजाने संघटित प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. अन्यथा, ही लढाई पुढच्या अनेक पिढ्यांसाठी चालूच राहील.